Lesbrief 

16

Jaargang 

2

Wat is mystiek?

Het onderricht vanuit de mystieke traditie vormt de achtergrond van deze reeks brieven. We hebben reeds iets van de wijsheid uit de Woestijn vernomen en we zullen in de volgende brieven doorgaan met kijken naar het onderricht van de mystici door de eeuwen heen tot in onze tijd.


Maar wat is mystiek en wat is het belang van de mystici in deze tijd voor ons? Mystiek is een modern woord. De vroege Christenen gebruikten deze term niet en spraken alleen over bepaalde ervaringen die mystiek waren. Bernard McGinn, een oplettend en goed geïnformeerd schrijver die zich in zijn serie boeken over de geschiedenis van de Westerse Mystiek met dit onderwerp heeft beziggehouden, zegt: "Het mystieke element in het Christendom is dat deel van het geloof en beoefening wat de voorbereiding voor, het bewustzijn van en de reactie op wat beschreven kan worden als onmiddellijke of directe aanwezigheid van God betreft."


In wezen is dit de reden waarom we ons serieus bezighouden met meditatie, contemplatief gebed. Het stelt ons in staat door het rationele niveau van ons gewone bewustzijn heen te breken naar een hoger intuïtief niveau van bewustzijn. Het leert ons 'het zelf los te laten', onze zelfgecentreerde visie van de realiteit te laten varen en hierdoor kunnen we ons ego overstijgen en een ruimer, opener manier van zien bereiken. Het beweegt ons van een werkelijkheid die gebaseerd is op kennis naar een werkelijkheid, die verkregen wordt door de wijsheid van de Goddelijke Werkelijkheid. Dan krijgen we inzicht waardoor we 'weten' zonder te weten en worden we gehuld in liefde. Het is een manier om volkomen levend te worden, van een leven dat gericht is op overleving naar een leven vol betekenis, zoals John Main dit zo prachtig verwoordt:

"Steeds meer gaan mannen en vrouwen in onze samenleving begrijpen dat onze persoonlijke problemen en de problemen die we tegenkomen als samenleving in wezen spirituele problemen zijn. Steeds meer mensen begrijpen dat de menselijke geest geen vervulling kan vinden in louter materieel succes of voorspoed. Het is niet zo dat materieel succes of voorspoed in zichzelf slecht is, maar ze zijn eenvoudigweg niet adequaat als het essenti le laatste antwoord op de menselijke omstandigheden ... Om onszelf te kennen, te begrijpen en om onze problemen en onszelf in het juiste perspectief te gaan zien, hoeven we alleen maar contact te maken met onze geest." In feite ziet hij dit als onze voornaamste verantwoordelijkheid als mens: "Onze belangrijkste taak is ... om onze eigen geest gewaar te worden omdat deze onze vitale verbindingslijn is met de Geest van God."


Meditatie leidt ons op de weg die ons 'onze eigen geest laat vinden' en deze weg is niet alleen voor de mystici, maar voor ons allemaal. De mystici zijn onze onderzoekswetenschappers; zij bewijzen dat het mogelijk is en alles wat zij zeggen is niet gebaseerd op theorie, maar op ervaring. Toewijding en trouwe volharding leiden ons naar onze Kern, naar de aanwezigheid van de geest binnenin ons, waar onze essentie "doorstraald en hernieuwd wordt door de liefhebbende overvloed van het leven van de Drie-eenheid." (Van Woord naar Stilte – John Main).